Ἡ παγίδα τῆς «Συλλογικῆς Ἐνοχῆς»
Τοῦ Δημήτρη Ἀθ. Ἀλεξανδράκη Ἡ «συλλογικὴ ἐνοχή» χρησιμοποιεῖται συχνὰ στὸν δημόσιο λόγο ὡς ἐργαλεῖο φίμωσης τῆς κριτικῆς. Καθημερινὰ, στὰ ΜΜΕ καὶ στὰ κοινωνικὰ δίκτυα, προβάλλεται ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι «φταῖμε ὅλοι», ἐπειδὴ ἀφήνουμε τὴν κυβέρνηση νὰ πράττει ὅ,τι θέλει. Τὴν ἴδια στιγμὴ, ἡ κυβέρνηση —ἡ ὁποία στηρίζεται ἀπὸ ποσοστὸ μειοψηφίας (21%) τοῦ συνόλου τοῦ ἐκλογικοῦ σώματος— ἀποποιεῖται τῶν συγκεκριμένων εὐθυνῶν της, ἐπικαλούμενη τὴν τυπικὴ ἐκλογικὴ νομιμοποίηση καὶ τὸ περιβόητο «41%», ὡς ἂν αὐτὸ νὰ συνιστᾷ καθολικὴ κοινωνικὴ ἔγκριση. Ὅταν ὅμως ἡ εὐθύνη διαχέεται ἀδιακρίτως στοὺς πάντες, τότε παύει νὰ ἀποδίδεται σὲ ὅσους πράγματι λαμβάνουν τὶς ἀποφάσεις. Αὐτὸ λειτουργεῖ ὑπὲρ αὐτῶν ποὺ παίρνουν τὶς ἀποφάσεις, καθὼς ἡ κοινωνικὴ ὀργὴ στρέφεται ἀνάμεσα στὸ λαό — πρὸς τοὺς πολίτες καὶ τοὺς ἑαυτούς μας — ἀντὶ νὰ στοχεύει τὴν ἐξουσία, ἐκεῖ ὅπου παράγεται ἡ πολιτικὴ εὐθύνη. Στὰ Ἠθικὰ Νικομάχεια τοῦ Ἀριστοτέλη ἀναφέρεται τὸ ἐξῆς: «οἷον δοκεῖ ἴσον τὸ δίκαιον εἶναι, καὶ ...