Πληροφορίες ἀπό τὰ δημοτικά τραγούδια γιὰ τὴν «κλιματική κρίση»

 

Τοῦ Δημήτρη Ἀθ. Ἀλεξανδράκη

 Τὸ δημοτικό τραγούδι περιέχει πληροφορίες, γιὰ τὴ ζωή τῶν ἀνθρώπων ποὺ ἒζησαν σ’ αὐτόν τὸν τόπο. Μέσα στὰ δημοτικὰ τραγούδια ὑπάρχουν σημαντικὲς πληροφορίες. Μεταξὺ αὐτῶν, ὑπάρχουν καὶ πληροφορίες ποὺ δείχνουν τὴν δύναμη τῆς φύσης. Ἐμεῖς ὅμως ὡς μοντέρνοι, δὲν θέλουμε νὰ τ' ἀκούσουμε. Ἀντιθέτως ἀκοῦμε καὶ ἀποδεχόμαστε ἄκριτα ὅτι μᾶς παρουσιάζουν τὰ ΜΜΕ. Ἀντὶ νὰ σκεφτοῦμε, λαμβάνοντας ὑπ’ ὃψιν μας κάθε σχετικό στοιχεῖο, άλλά καὶ τὶς δυνατότητες ποὺ μᾶς παρέχει ἡ τεχνολογία, δεχόμαστε πὼς τὰ πρωτοβρόχια εἶναι πρωτοφανή φαινόμενα. Δεχόμαστε πὼς φταίει ἡ κλιματικὴ κρίση, ποὺ πλημμυρίζει ὁ κάμπος καὶ δὲν φταίει ἡ ἀνθρώπινη ἀδιαφορία, ἡ μή γνώση, ἡ πλεονεξία καὶ τόσα ἄλλα αἴτια. Τὸ 1949 ἠχογραφήθηκε τὸ τραγούδι «Ροῦσα παπαδιά». Τὸ τραγούδι ἀναφέρεται στὸ θολό ποτάμι, ποὺ κατεβάζει λιθάρια, ριζιμιά, δέντρα ξεριζωμένα! Ἀλλά τὸ σημαντικότερο ὅμως εἶναι ἡ τραγωδία τῶν δύο ἀδερφῶν ποὺ τοὺς παρέσυρε ἡ ὁρμή τοῦ ποταμοῦ. Γιατί αὐτὸ τὸ τραγούδι, τὸ προσπέρασε ἡ νεώτερη γενιά; Τί περισσότερο χρειάζεται, γιὰ νὰ κατανοήσουμε τὴν δύναμη ποὺ ἔχουν τὰ ὁρμητικὰ νερά, τῶν χειμάρρων καὶ τῶν ποταμών, μετὰ ἀπὸ μιὰ δυνατή καὶ συνεχή βροχή; Ἡ δύναμη αυτή δὲν σταματάει. Ὃσο πιὸ ἰσχυρό γίνεται τὸ φαινόμενο τόσο μεγαλώνει καὶ αὐτή, μὲ ἀποτέλεσμα τὸ σύνολο τῶν ὀμβρίων ὑδάτων νὰ δημιουργοῦν πόντο, «θάλασσα» δηλαδή. Αυτό δηλώνει ἡ λέξη νεροποντή.

Ὑπάρχουν καὶ ἂλλες ἐκτελέσεις. Ἀφήνω ἐδῶ τὴν παλαιότερη ποὺ βρῆκα.

ΡΟΥΣΣΑ ΠΑΠΑΔΙΑ. Νικόλαος Αναστασίου. Βασίλης Μπεσίρης ή Τουρκοβασίλης. Ηχογράφηση του 1949.! Ἀπό το κανάλι του ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΗΣ

ΔΙΑΠΛΑΤΥΝΣΕΙΣ & ΕΚΒΑΘΥΝΣΕΙΣ

Του Δημήτρη Αθ. Αλεξανδράκη

Φεβρουάριος 2022 Ἀκαθάριστος ὁ Πηνειός

 Ὅπως μερικοὶ στραβομουτσουνιάζουν ὅταν βλέπουν πολυτονικό, ἔτσι ἔχω τὴν αἴσθηση, πὼς θὰ στραβομουτσουνιάσουν καὶ οἱ πολιτικοὶ μηχανικοί, ὅταν θὰ τοὺς ὑποδείξεις νὰ ἔχουν στὶς κοινοπραξίες μεγάλων ἔργων καὶ γεωλόγους, καὶ ὑδρολόγους, καὶ ἀρχιτέκτονες κ.λ.π. Ὑπάρχει ἑταιρεία ποὺ ἀσχολεῖται μὲ τὰ φράγματα τῆς ὁποίας ὅλα τὰ μεγαλοστελέχη της εἶναι πολιτικοὶ μηχανικοί. Πρέπει νὰ εἶναι ἒτσι; Φαίνεται πὼς τὸ πολιτικὸ σύστημα γιὰ τοὺς λόγους του καὶ κυρίως γιὰ τὴν διαιώνιση τοῦ πελατειακοῦ κράτους, προκηρύσσει διαγωνισμοὺς μὲ βάση τὸ χρήμα, χωρὶς νὰ ἐξετάζει τὴν ἀξία τοῦ ἒργου μακροπρόθεσμα, τὴν ποιότητά του καὶ τὴν ἐπιστημονικὴ του ἀρτιότητα. Τεμαχίσανε τὴν πεδιάδα τῆς Θεσσαλίας, κάνανε τμηματικές ἀναθέσεις ἒργων καὶ ὑποέργων, χωρὶς νὰ μελετήσουν τὰ προβλήματα τοῦ κάμπου στὸ σύνολό τους.

   Ἀκριβῶς κατά τὸν ἲδιο τρόπο καὶ βαθμηδὸν ὅλο τὸ πολιτικὸ σύστημα δέχεται τὴν ὑποβάθμιση τῶν ἐπιστημῶν μέσῳ τῆς παιδείας καὶ τῆς ἐκπαίδευσης ποὺ παρέχει. Μιὰ ἀπόδειξη εἶναι οἱ ἐγκαταστάσεις τῆς Σχολῆς Καλῶν Τεχνῶν τοῦ ΑΠΘ στὴν Θεσσαλονίκη.

Ἀλλοῦ παπάς, ἀλλοῦ τὰ ράσα του! Δεῖτε στὸν χάρτη ἐδῶ:

Διάσπαρτα τὰ τμήματα τῆς Σχολῆς Καλῶν Τεχνῶν

 

Τὰ τμήματα τῆς Σχολῆς Καλῶν Τεχνῶν εἶναι διάσπαρτα, ἀπὸ τὴ μιὰ ἄκρη τῆς Θεσσαλονίκης στὴν ἄλλη. Στὴν Σταυρούπολη τὸ Τμῆμα Κινηματογράφου στὴν ἄλλη ἄκρη το Τμῆμα Μουσικῆς. Ἀλλοῦ τὸ Τμῆμα Θεάτρου ἀλλοῦ τὸ Τμῆμα Εἰκαστικῶν. Κομμάτια κι ἀποσπάσματα.

;

   Ἒτσι ἀποσπασματικὰ ἀντιμετώπισαν καὶ τὸν Θεσσαλικὸ κάμπο. Καμιὰ μελέτη γιὰ τὸ σύνολο. Ἔξω οἱ γεωπόνοι μέσα οἱ πολιτικοὶ μηχανικοί. Μέσα οἱ οἰκονομολόγοι ἔξω οἱ γεωλόγοι καὶ τὸ ἀποτέλεσμα; Ὁ τοπογράφος κάνει ντελίβερι καὶ ὁ ἀρχιτέκτονας παίζει μουσικὴ στὸ διπλανὸ ρεμπετάδικο.

   Τὸ ΙΓΜΕ τὸ ἔστειλαν στὸν ἀγύριστο! Ξέρουμε ἂν ἔμεινε τίποτα ἀπὸ τοὺς χάρτες καὶ τὰ δεδομένα ποὺ εἶχαν;

   Ἂς μὴν μακρηγορήσω. Λένε κάποιοι καθηγητὲς πὼς κανεὶς δὲν ἀκούει. Μπορεῖ νὰ ἔχουν δίκαιο. Δὲν εἶδα ὅμως νὰ προβάλει κανεὶς τὴν ἀλήθεια, νὰ μᾶς δείξει κάτι χειροπιαστό, ἔστω καὶ κατόπιν ἑορτῆς. Πῶς θὰ ἐνημερωθεῖ ὁ μέσος πολίτης, γιὰ νὰ λάβει τὰ μέτρα του καὶ νὰ μὴν κτίζει πάνω στὶς ὄχθες τῶν ποταμών; Ποιός θὰ φροντίσει ὥστε νὰ μὴν κάνει τοῦ κεφαλιοῦ του; 

Ἀπὸ τὴν δεκαετία τοῦ 50 τὸ πλάτος τῆς κοίτης τοῦ Πηνειοῦ ἦταν διπλάσια. Γιατί ἐπέτρεψαν νὰ καλλιεργήσουν κάποιοι μέσα στὶς παλιὲς κοῖτες τοῦ ποταμοῦ; Ἔκαναν ἀκόμη καὶ δρόμο μέσα στὸ ποτάμι, ἀλλὰ κανεὶς ἀπὸ τοὺς εἰδικοὺς, πολιτικοὺς μηχανικούς, τοπογράφους, γεωλόγους, ὑδρολόγους κλπ, δὲν μᾶς δείχνει τὴν σχέση, τοῦ πρίν καὶ τοῦ μετά. Τὴν ἱστορία τοῦ ποταμοῦ.

Ἂς μὴν γίνουμε, οὔτε ξερόλες, ἀλλὰ καὶ οὔτε ἀδαεῖς. Πρέπει οἱ πολιτικοὶ νὰ μάθουν νὰ ἀκοῦνε τὸν πολίτη καὶ μετά τὴν ἀπομάκρυνσή του ἀπὸ τὴν κάλπη.

Παραθέτω φωτογραφίες ἀπὸ τοὺς χάρτες τοῦ Ἑλληνικοῦ Κτηματολογίου καὶ τῆς Google, γιὰ νὰ καταλάβετε τὸν βαθμό ἀνευθυνότητας.

Διαπιστώνεται, πὼς στὸ σημείο, (σὲ συντεταγμένες WGS84) μὲ γεωγραφικό πλάτος  39°50'31.17"Β (39°50'31.2"N) καὶ γεωγραφικό μῆκος  22°29'43.35"Δ (22°29'43.4"E) ἢ (σὲ συντε-ταγμένες ΕΓΣΑ87 - Ελληνικό Γεωδαιτικό Σύστημα Αναφοράς 1987)  μὲ Χ:371115 καὶ Υ:4411022, ὑπάρχει δρόμος μέσα στὴν κοίτη τοῦ Πηνειού ποταμού.  (Χάρτης 1)

Χάρτης 1 Αυτοσχέδιος δρόμος πάνω στήν κοίτη 2023

 Αὐτό ἦταν ἡ ἀφορμή νὰ ἀναζητήσω τὴν περίοδο κατά τὴν ὁποίαν οἱ κάτοικοι, ἂρχισαν νὰ χρησιμοποιοῦν αὐτό τὸ πέρασμα. Φαίνεται πὼς πρόκειται γιὰ ἀμμονησίδα, ποὺ πάνω της κάποιοι, αὐτοσχεδίασαν κατασκευή ἀγροτικής ὁδοῦ, γιὰ τὸ πέρασμα στὴν άπέναντι ὂχθη ἂν καὶ σὲ ἀπόσταση 5,5 χιλιομέτρων νοτιοδυτικά, ὑπάρχει γιὰ τὴν ἐξυπηρέτηση τῶν κατοίκων γεωργῶν ἡ γέφυρα του Παραπόταμου. Στὸ ἐν λόγω σημεῖο λοιπόν, ἡ κοίτη στοὺς τελευταίους χάρτες τῆς Google κατά προσέγγισιν, εἶναι 62 μέτρα, συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν ἐνδιαμέσων ἀμμονησίδων. (Χάρτης 2)

Χάρτης 2 Κοίτη 62 μ πλάτος χωρίς βυθό

 Συγκρίνοντας τοὺς χάρτες τοῦ Ελληνικοῦ Κτηματολογίου ποὺ συντάχτηκαν τὴν περίοδο 2015–2016 μὲ τοὺς χάρτες τῆς περιόδου 1945–1960 θὰ δοῦμε σημαντικές ἀλλαγές στὴν κοίτη τοῦ ποταμοῦ. Στὸν χάρτη 5 τοῦ 1960, συγκριτικά ἡ παλαιά κοίτη καὶ ἡ σημερινή κοίτη. Μὲ θαλασσί χρῶμα ἡ πρόσφατη θέση. Γιὰ τὴν σύγκριση τῆς ἀλλαγῆς ποὺ ἒγινε στήν ῥοή τοῦ ποταμοῦ, ἀκολουθοῦν οἱ ἂλλοι δύο χάρτες, ἀπό τὸ Ἑλληνικό Κτηματολόγιο, ποὺ ἀπεικονίζουν μεμονωμένα τὴν παλαιά καὶ τὴν νέα κοίτη.(Χάρτες 3, 4 & 5) 

Χάρτης 5  Συγκριτικά οἱ ἀλλαγές στὴν κοίτη τῆς περιόδου 1945_2016

Χάρτης 3  Ἡ κοίτη 1915_1916

Χάρτης 4  Ἡ κοίτη 1945_1950

   Στὸν χάρτη τοῦ Ἑλληνικοῦ Κτηματολογίου ποὺ συντάχτηκε γιὰ τὴν περίοδο 2015–2016, ὑπολογίζεται τὸ πλάτος στὸ ἲδιο σημεῖο σὲ 63,175μ. Χάρτης 6

Χάρτης 6 Πλάτος κοίτης 63,175μ.  2015 – 2016

 

 Στὸν χάρτη τῆς περιόδου 1945–1960 ὑπολογίζεται τὸ πλάτος στὸ ἲδιο σημεῖο σὲ 202,897μ. Χάρτης 7

Χάρτης 7 Πλάτος κοίτης  2045 – 1960

Χωρίς ἐκβαθύνσεις καὶ διαπλατύνσεις τῆς κοίτης τοῦ Πηνειοῦ, πάντα θὰ πλημμυρίζει ὁ κάμπος. 

Του Δημήτρη Αθ. Αλεξανδράκη

ΔΙΑΣΠΑΡΤΕΣ ΣΧΟΛΕΣ

 Διάσπαρτες οἱ σχετικές σχολές τοῦ ΑΠΘ. Τὸ Υπουργεῖο Παιδείας, ἒτσι τὸ ξέρουμε ἐμεῖς οἱ παλαιότεροι, δηλώνει μὲ τὶς ἐπιλογές του, πὼς ὁ κινηματογράφος δὲν ἒχει καμιά σχέση μὲ τὸ θέατρο, ἀλλά καὶ ἡ μουσική μὲ τὸ θέατρο καὶ τὸν κινηματογράφο. Ἀλλά καὶ τὸ θέατρο εἶναι μακριά ἀπό τὴν φιλολογία! Καμιά διαδραστικότητα. Ποιός σκέφτηκε ἂραγε τὶς σχέσεις αὐτές;